Kort samengevat: Deze AI nepreacties tabakswet campagne van Philip Morris laat zien hoe bedrijven AI inzetten om inspraak te manipuleren. Het bedrijf gebruikte een AI-tool om via QR-codes duizenden nep-reacties te genereren tegen strengere EU-tabaksregels. Uit onderzoek van NOS en Pointer blijkt dat 71 procent van de Nederlandse inzendingen volledig door AI is geschreven. De Europese Commissie noemt de praktijken "zorgwekkend". Bespreek dit AI-nieuws in de KREATE Community.
Deze AI nepreacties tegen de tabakswet van Philip Morris illustreren hoe bedrijven kunstmatige intelligentie inzetten om democratische processen te beinvloeden. De Europese Commissie werkt aan de grootste aanscherping van de tabakswetgeving in vijftien jaar. De voorstellen richten zich op vapes, e-sigaretten, verhitte tabak en nicotinezakjes. Juist die alternatieve nicotineproducten zijn inmiddels goed voor ongeveer 40 procent van de omzet van Philip Morris. En dat verklaart waarom de tabaksgigant alles op alles zet om de regels af te zwakken.
AI-tool met QR-code strategie
Philip Morris verspreidde in tabakszaken affiches met een QR-code onder de slogan "Your Voice, Your Choice". Wie de code scande, kreeg een online vragenlijst over tabaksbeleid. Op basis van de antwoorden genereerde een AI-tool automatisch een persoonlijke reactie in de ik-vorm, die gebruikers direct konden indienen bij de Europese Commissie. Alleen al vanuit Nederland gebeurde dat meer dan 700 keer.
De campagne leidde tot ongeveer 80.000 reacties op de wetsvoorstellen. Ter vergelijking: de meeste Europese publieksconsultaties ontvangen normaal niet meer dan duizend reacties.
AI nepreacties: Nederland koploper
Uit analyse van ongeveer 65.000 consultatiereacties uit vijftien EU-landen blijkt dat zo'n 30 procent volledig met AI is geschreven. In Nederland ligt dat aandeel veel hoger: volgens AI-detector Pangram is 71 procent van de Nederlandse reacties vrijwel zeker volledig door AI gegenereerd. Dat maakt Nederland koploper in AI-gemanipuleerde inspraak.
Wat AI nepreacties betekenen voor jou
Dit geval laat zien dat AI niet alleen wordt ingezet voor productiviteit en creativiteit, maar ook om democratische processen te beinvloeden. Voor makers en ondernemers betekent dit dat AI-ethiek steeds meer een concurrentiefactor wordt. Bedrijven die AI transparant en verantwoordelijk inzetten, bouwen vertrouwen op. Wie AI gebruikt om systemen te manipuleren, riskeert reputatieschade en juridische consequenties. De EU heeft aangekondigd bij de beoordeling van de consultatie rekening te houden met georganiseerde AI-campagnes.
Deze AI nepreacties zijn volgens de Europese Commissie zorgwekkend. Een woordvoerder noemt de pogingen van de tabaksindustrie zorgwekkend en benadrukt dat publieke consultaties een eerlijk beeld van de maatschappelijke opinie moeten geven. Ook in de Tweede Kamer klinkt stevige kritiek, met uitspraken over "de democratie kapen" en "valsspelen".
Philip Morris stelt dat alle inzendingen uiteindelijk afkomstig zijn van individuele burgers en dat AI alleen wordt gebruikt om teksten "leesbaar, coherent en relevant" te maken. Het bedrijf ontkent dat gebruikers een bepaalde richting op worden gestuurd.
