Sam Altman, de topman van OpenAI, heeft een opvallend voorstel op tafel gelegd bij het Witte Huis. Zijn plan: de Amerikaanse overheid krijgt 5 procent van de aandelen in grote AI-bedrijven. De winsten uit die aandelen moeten via een publiek fonds terugvloeien naar de samenleving.
Waarom OpenAI dit voorstel doet
Volgens de Financial Times, die het nieuws bracht op basis van ingewijden, is het plan deels strategisch. Altman zou met het voorstel president Trump willen vleien. Eerder gebeurde het al dat Trump kritiek op een bedrijf matigde toen de staat mede-eigenaar mocht worden, zoals bij chipmaker Intel vorig jaar.
Het gaat om een fundamenteel idee: een deel van de winsten van AI-bedrijven moet ten goede komen aan de maatschappij. Dat kan via een stichting of een fonds. In april had OpenAI het al over een publiek vermogensfonds dat elke burger een belang geeft in de door AI aangedreven economische groei.
Wie doen er mee?
Het is nog niet bekend welke bedrijven precies zouden moeten meedoen. Naast OpenAI en concurrent Anthropic zou het ook kunnen gaan om Google en socialemediabedrijf Meta. De gesprekken met het Witte Huis en de betrokken bedrijven lopen nog. OpenAI en het Witte Huis willen of kunnen er nog geen commentaar op geven.
De politieke context
Het voorstel komt op een moment dat de relatie tussen de Amerikaanse overheid en AI-bedrijven onder hoogspanning staat. Eerder dwong de VS Anthropic om zijn geavanceerde modellen Fable 5 en Mythos 5 uit te schakelen voor niet-Amerikanen. Ook het nieuwste OpenAI-model GPT-5.6 Sol mocht alleen met toestemming van de overheid worden uitgerold. Altmans voorstel kan worden gezien als een poging om de relatie te normaliseren.
Wat dit betekent voor jou
Dit voorstel past in een bredere trend: overheden wereldwijd willen meer grip op AI-ontwikkeling. Voor makers en ondernemers die AI-tools gebruiken betekent dit dat de verhouding tussen overheid en techbedrijven aan het verschuiven is. Als de VS mede-eigenaar wordt van AI-bedrijven, kan dat gevolgen hebben voor welke AI-modellen beschikbaar zijn in Europa en onder welke voorwaarden. Denk aan exportbeperkingen, veiligheidseisen en licentievoorwaarden.
Tegelijkertijd is het nog maar de vraag of andere AI-bedrijven zoals Google en Meta zomaar 5 procent van hun aandelen willen afstaan. Het plan is nog in een vroeg stadium en er ligt geen formeel wetsvoorstel. De komende maanden wordt duidelijk of dit plan werkelijkheid wordt of een strategische zet blijft van Altman om de politieke wind mee te hebben.
